www.türkiye.gov.tr

Kullanıcı Menüsü

Hoş geldiniz, sunulan hizmetlerden faydalanmak için sisteme giriş yapmalısınız. Sisteme Giriş

E-Devlet Kapısı Blog

Gelecekten Bir Gün Senaryosu

Yayınlanma Tarihi: 04/08/2015

Deniz Bey kırklarında, ailesi ile birlikte sakin bir hayat süren bir vatandaşımız. Evli ve iki çocuklu ve halen bir şirketin insan kaynakları müdürlüğümde çalışmaya devam etmektedir. Her gün olduğu gibi sabah 7.00’da çalar saati tarafından uyandırıldıktan sonra, 7.30 civarında kişisel asistanı tarafından ilk uyarılarıyla karşılaşmaya başlar. İlk uyarısı dün akşam yediği aşırı tuzlu yemek yüzünden tansiyon değerlerindeki değişimle ilgili, tuz dozunu kaçırmış.

Geçen hafta doktoru, tuzlu yiyecekleri özellikle de abur cuburları kendisine iyi gelmediği için yasaklamış, e-devlet üzerinden kendisini takibe alıp, uyurken izlenecek şekilde Deniz Bey’in kişisel asistanı üzerinden izlemeye almıştı. Tabii o an itibariyle artık 7 gün 24 saat boyunca kişisel asistanı tarafından izleniyordu.

Tansiyon durumundaki değişimden doktorunun haberdar edileceği belirtilip diğer mesajları Deniz Bey’in asistanının ekranında akmaya başladı. Bir diğer uyarısı da yatırması gereken motorlu taşıtlar vergisi ile ilgiliydi. E-Devlet üzerinden gelen sistem mesajı, vergisinin son taksitini ödemesi için Deniz Bey’in onayını istiyordu. Deniz Bey hiç düşünmeden onay verip aracının vergisini yatırdı.

Aslında Deniz Bey’i bu konuda biraz pimpirikli birisi olarak tanımlayabiliriz. O dönemde çoğu insan, kendi kişisel asistanları bu ödemeleri kendi banka hesaplarında yeteri kadar paraları olduğu sürece otomatik olarak gerçekleştirirken Deniz Bey bu işin kontrolünün e-devlet öncesindeki dönemlerde olduğu gibi kendisinde olmasını bekliyordu. Ama şu da bir gerçekti ki, sistemler arasındaki protokoller ile devletin birimleri ve de bankalar arasındaki iletişimlerin e-devlet üzerinden hiç bir aksamaya neden olmadan akması, bu tür kaygılara artık bir son verilebileceğini ortaya koymaktaydı.

Kahvaltısını yapmak için mutfağa geçerken eşini, televizyonunu açmış çocuklarının ders durumlarını E-Devlet Kapısı’nın akıllı televizyonlar için hazırlanan arayüzü üzerinden incelerken gördü. Küçük kızları abisine göre gerçekten de daha başarılıydı. Bir an gözünün önüne on yıl önce kızı doğduktan sonra e-devlet üzerinden doğum sonrası işlemlerle ilgili neler yapması gerektiğini incelerken hatırladı. Aslında eskiden birkaç gün alan bu işlem, yeni E-Devlet Kapısı üzerinden dakikalar içerisinde gerçekleşebiliyordu.

Diğer taraftan sistem, hayta oğlu ile ilgili olarak artık bu sene liseyi bitireceği ve istediği takdirde bir üniversiteye kayıt yaptırabileceği ve de iki ay sonra, yani reşit olduktan sonra kendi e-devlet hesabını aktif hale getirmesi gerektiği bilgisini veriyordu. Deniz Bey’in aklından şimdi üniversite için ayrı, arabası için ayrı uğraşmak gerektiği düşüncesi canlanmaya başladığında eşinin sesiyle irkildi, “canım senin arabanın vergisi yatırılmış mı? E-Devlet’ten gördüm biraz önce benim arabanın vergisi otomatik olarak ödenmiş”. Buna karşılık “evet canım ben de demin onayını verdim” cevabıyla eşini kısaca yanıtladı. Tabi sonra karısının yüzüne baktığında şu sözle bir an şaşırdı “sana tuzlu yeme dememiş miydim canım, bak tansiyonun çıkmış” şekliyle televizyon ekranından kendi sonucunu karısının hesabı üzerinden görüyordu. Konuyu değiştirmek namına, “aşkım haklısın ama şuan acilen şirketin alımları için Mehmet’i görevlendirmem gerekiyor televizyondan hemen bu işlemi yapabilir miyim” der demez televizyon üzerindeki bio-metrik algılayıcıya yaklaşarak kendisi için e-devlet’te oturumunu açtı.

O günlerde artık noter işlemleri için de saatlerce uğraşmaya gerek kalmıyordu, yalnızca ilgili menü üzerinden şirket işlemleri birkaç saniye de yapılabiliyordu, Deniz Bey’in hesabı üzerinden şirket sorumlusu Mehmet Bey’e hemen ödeme yetkisini tanımlayıp işini tamamladı.

Kahvaltısını bitirip eşi ve de çocuklarıyla vedalaştıktan sonra arabasına doğru yol aldı. Kişisel algılayıcısını arabasının kapısına yanaştırıp aracını çalıştırdıktan sonra araba konsolunda ehliyetinde kalan puanını ve de ceza durumunu gördü. Evet birkaç hafta önce aldığı cezadan ötürü 10 puan kaybetmişti ama cezası yine e-devlet üzerinden ödendiğinden para cezası görünmüyordu. Tekrar içinden e-devlet’in geldiği durumu düşündü, artık neredeyse her yerde olan bio-metrik algılayıcılarla ya da kişisel asistanların üzerindeki mini algılayıcılarla her yerden e-devlet’e girebiliyor ve e-devlet’te içinde bulunduğu arabaya kadar her türlü araçla iletişime girip, kullanılan duruma göre ilgili bilgileri kişi odaklı verir hale gelmişti. Buradaki ehliyet bilgilerinin araba konsolunda görünmesi gibi. Deniz Bey fiziksel ehliyetiyle de yaklaşık beş yıl önce vedalaşmıştı aslında. Artık e-devlet üzerinde araç ruhsatı, ehliyet, nüfus cüzdanı ve benzer bilgilerin kayıtları vatandaşın TC kimlik bilgileriyle eşleştirilebildiği için ve de artık her yerde bahsedilen bio-metrik algılayıcılar ya da kişisel asistanlar olduğu için internet olduğu sürece bu belgeleri taşımaya gerek kalmamıştı.

Deniz Bey arabasıyla işe giderken araç konsoluna e-devlet üzerinden Mehmet Bey’in noter işlemine onay verdiğine dair bir bilgi düştü. Deniz Bey bu işin de hallolmasından ötürü rahat bir nefes almıştı ki bir başka mesaj, doktorunun kendisine iki gün sonrasına hastane randevusu girdiğini görüntüleyince suratı bir karış asıldı. Doğrudan doğruya bu işlem e-devlet üzerinden gerçekleştiğinden, resmi olarak iki gün sonra yapacağı işlerin, görüşmelerin ve toplantıların iptal olduğu otomatik olarak ilgili olan kişilere bildirilecekti ve de işleri aksayacaktı. Maalesef yapabileceği bir şey yoktu, sağlık her şeyden önce geliyordu.

İş yerine girerken Selami Bey, geçmiş olsun dileyerek iki gün sonraki toplantıyı ne zaman yapmak istediğini sordu. Kendisi siz dilerseniz belirleyin ben programımı ona göre boşaltayım diyerek bu görüşmeyi de sonlandırdı.

Çalışma odasına girerken bilgisayarını bio-metrik okuyucudan açtı. Çalışmaya koyuldu.

İki üç saat kadar çalıştıktan sonra aynı anda hem kişisel asistanına hem de bilgisayarına yine e-devlet’ten bir uyarı düştü. O dönemki E-Devlet Kapısı’nın bir başka özelliği olarak hangi cihazlardan 7/24 erişim sağlanacağı tanımlanabiliyordu; ister artık cep telefonlarının ötesine geçmiş kişisel asistanlar, ister bilgisayarlar, ister demin olduğu gibi arabalar olsun. Gerçek anlamda artık devlet her yerde vatandaşın hizmetindeydi.

Uyarı mesajı maalesef üzücü bir durumdan haberdar ediyordu. Oğlu okulda kolunu kırmıştı ve gerekli işlemlerin gerçekleştirilebilmesi için okul yönetimi hemen bilgilerini e-devlet üzerinden sisteme işlemişti. Acil durumlarda iletişime geçilecek kişi kendisi gözüktüğü için mesaj da kendisine gönderilmişti. Tabi artık akıllı hale gelen e-devlet anında bu bilgiyi Deniz Bey’in amirine de iletip kendisine oğlunu alması için iki saatlik iznin verilmesini sağlamış, kendi üzerindeki görevler de mesai arkadaşlarına devredilip bu izin Deniz Bey’in izin haklarından düşülmüştü.

Deniz Bey oğlunu alıp en yakın hastaneye tedavisini başlatmak için götürdüğünde hiç evrak işiyle uğraşmadan oğlunun alçı işini halledebildi. Okul yönetimi bu durumu e-devlet’ten girdiği için, hasta kaydı açılıp gerekli tedavi prosedürünü kendisi oğlu ile hastaneye gelmeden başlatmıştı çünkü.

Oğlunu eve bıraktıktan sonra işe dönen Deniz Bey, mesai doldurup evine dönmek için yola çıkar. Tabi canı yine abur cubur çektiğinden ve de zaten iki gün sonra doktorunu göreceğinden markete uğramaya karar verir. Marketten istediklerini alıp, ödeme için kişisel asistanını aktive ettiğinde ise market sistemi işlem yapmasına izin vermez. Çünkü market sistemi de e-devlet’e bağlıdır ve de Deniz Bey’in doktoru tarafından sisteme girilen durumundan ötürü aldığı ürünlerin satın alınmasına izin vermemektedir. Deniz Bey yapacak bir şeyinin olmadığını kabul ederek aldığı ürünleri markette bırakıp evine dönmeye karar verir.

Eve dönerken farkında olmadan arabasını hızlı kullanan Deniz Bey, hızölçerleri fark ettiğinde artık kendisi için her şey çok geçtir, birkaç kilometre ilerledikten sonra hem kişisel asistanına hem de arabasına e-devlet üzerinden ehliyetinden ceza puanı düşüldüğü ve de ödemesi gereken ceza miktarını belirten mesaj gelir. Deniz Bey bu esnada kendisine kızar, şayet aracını hız kontrol sistemine e-devlet üzerinde bağlamış olsaydı, zaten aracı bu hıza çıkmasına izin vermeyecekti. Ancak yine eski alışkanlıklarını bırakamadığından ehliyetine yeni bir ceza puanı işlenmiş olmuştu. Kenara çekip, durumdan kaynaklanan kızgınlıkla kişisel asistanınındın kendisine geçici olarak ileti gönderimini kapatır.

Eve geldiğinde karısı kapıda bekliyordu, eh karısı olduğu için hem onun hem de kendisinin bilgileri doğrudan birbirlerinin e-devlet hesaplarına yansıyordu. Hem yapmaya çalışıp başarılı olamadığı abur cubur kaçamağı hem de aldığı ceza karısına akşam için üstünlük kazandırmıştı.
Başı öne eğik evine giren Deniz Bey önce oğlunun yanına gider ve daha sonra üstünü değiştirip kişisel asistanını eline alıp mesaj alış verişini tekrar başlatır. Bu sırada Mehmet Bey’in yaptığı alımlarla ilgili bilgiler mesaj olarak kendisine gelir ve noter işlemlerinden Mehmet Bey’in alım yetkisini kapatır. Bu esnada doktorundan kendi yanına gelmeden yapması gereken tahlillerin listesi ve de tahlil randevuları listelenir ve görünüş itibariyle yarın izinli olduğu bilgisi de amirine gönderilmiştir.

Artık hava kararmış, akşam yemeği yenilmiş ve de uyku zamanı gelmiştir. Deniz Bey yatağına uzanıp gözlerini kapatıp tekrar düşüncelerine dalar. Şöyle bir düşündüğünde tam 15 yıl önce 18 Aralık 2008 tarihinde E-Devlet Kapısı açılmıştı ve o günden bugüne gelinen noktada, artık varlığı her bir Türkiye vatandaşı için yaşamlarının ayrılmaz bir parçası haline gelmişti. Gerçekten de artık hayatın karmaşası insanın gerçek anlamda yaşamasına engel olmuyordu. Ve artık 18 Aralık 2023 Pazartesi gecesi, vatandaş Deniz ve ailesi için e-devlet güvencesinde uyumaması için hiçbir neden yoktur. Çünkü evleri de, e-devlet üzerinden herhangi bir duruma karşı polis müdürlüğüne bağlı olduğundan, onlar uykudayken e-devlet onları koruyordu.

* Kaynakça: Medeni, T, Kaplan, A., Dalbay, Ö., Medeni, T., Aktekin, E. (2012) “e-Devlet Kapısı: Sunulan e-Hizmetlerin Değerlendirilmesi ve Öneriler” M. Z. Sobacı, M. Yıldız , e-Devlet: Kamu Yönetimi ve Teknoloji İlişkisinde Güncel Gelişmeler, Nobel Yayınları (s. 263)


Bu sayfa en son tarihinde güncellenmiştir.